+ نوشته شده توسط در بیست و نهم اسفند 1392 و ساعت |

دکتر حبیب آقابخشی١، داریوش نعمتی2

چکیده:

سالمندی و شهرنشینی، به دلیل تأثیر متقابل بر یکدیگر یکی از محورهای مهمی مطالعه و برنامه‌ریزی برای افزایش کیفیت زندگی سالمندان در شهر هستند.هدف اصلی پژوهش شناخت الگوها و ویژگی‌های طراحی‌شهری سالمندمحور و شهر دوستدار سالمند بوده و هدف‌های اختصاصی شامل شناخت رویکردهای جامعه‌شناسان سالمندشناس، طراحان شهری و سایر حوزه‌های مرتبط با آن در مورد ایجاب و لزوم پرداختن به سالمندی، شناخت مقتضیات شهر دوستدار سالمند و امکانات موجود شهر تهران برای پیوستن به جرگة شهرهای دوستدار سالمند در جهان است. هدف كاربردي نیز ارائه الگوی مناسب طراحی شهری برای سالمندان تهران و سپس کشور است. این پژوهش توصيفي است، از نظر هدف کاربردی و از نظر عمق در زمرة پژوهش­های سطحی­نگر قرار می­گیرد. روش پژوهش "کیفی" است و با استفاده از "فن دلفی" اجرا شده است. جمعيت آماري اين پژوهش متخصصان طراحی‌شهری و جامعه‌شناسان سالمندشناس هستند. ابزار پژوهش پرسشنامة پژوهشگر ساخته است و داده‌ها با استفاده از نرم­افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده اند. یافته‌های حاصل از دلفای این پژوهش به طور خلاصه نشان داد که در "راند اول" از نظر داوران متخصص، نیازهای پایة شهر دوستدار سالمند عواملی مانند محل نشستن، سرویس بهداشتی عمومی مناسب، ایمنی و بهداشت معابر و بوستان‌هاست که بر محدودیت‌های جسمانی و بعضاً روانی سالمندان تأکید دارد. داوران معتقدند شهر تهران برای پیوستن به شهرهای دوستدار سالمند نیاز به بهسازی دارد و ساختن پل و زیرگذر مناسب کهنسالان در این شهر نادیده مانده است. ایشان در این مورد که تهران مثل الگوی جهانی قرن حاضر با چالش سالمندی جمعیت -و شهرنشینی- مواجه است، اجماع کامل داشتند. ناامنی بوستان‌ها از جهت تردد دوچرخه و اسکیت‌سواری و توپ‌بازی و خطر برخورد با سالمندان و لزوم تفکیک فضای این فعالیت‌ها از محل حضور کهنسالان اولویت‌های بعدی توافق شده در بین داوران بوده است. برنامه‌ریزی میان‌مدت برای پیوستن تهران به جرگه شهرهای دوستدار سالمند مورد تأکید همه داوران بوده است.

کلید واژه ­ها: شهر دوستدار سالمند، سالمند، طراحی شهری، سالمندان در شهر، جامعه‌شناسی سالمندی



1. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران.

2. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

الهام همتی۱، دکتر محمدصادق مهدوی2، دکتر علی بقايی­ سرابی3

چکیده:

 هدف اين مقاله بررسی تأثير حمايت اجتماعی بر سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار است. روش تحقيق از لحاظ هدف، كاربردي و از لحاظ نحوه گردآوري داده­ها، توصيفي از نوع پيمايشي است. جامعة آماري مورد مطالعه در اين پژوهش، کليه زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کميته امداد در شهر رودهن (210 نفر) است، که از اين جامعه به روش نمونه­گيري احتمالی طبقه­اي با حجم نامتناسب، تعداد 140 نفر به عنوان گروه نمونه انتخاب و داده­هاي مورد نياز به وسيلة دو پرسشنامة محقق ساختة حمايت اجتماعی و سلامت اجتماعی و پرسشنامة سلامت اجتماعی کييز جمع­آوري شد. اعتبار ابزار مورد استفاده اعتبار محتوايی، و پايابی ابزار نيز با پايايی همسانی ­درونی روش ضريب آلفای کرونباخ به دست آمده است. يافته­های پژوهش حاکی از اين است که هر چه زنان سرپرست خانوار از حمايت بالاتری برخوردار باشند، متناسب با آنان از سلامت اجتماعی بالاتری نيز برخوردار بوده­اند. نتايج تحليل رگرسيون نشان داد که بين حمايت گروه­های غيررسمی با سلامت اجتماعی رابطة مثبت و معناداری وجود دارد و تأثير حمايت ارگان رسمی بر سلامت اجتماعی زنان با حضور متغير حمايت­های غير­رسمی سرکوب می­شود.

 کليد واژه ها: سلامت اجتماعی، حمايت اجتماعی، زنان سرپرست خانوار



1. دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دانشكده علوم اجتماعي، رودهن، ايران.

2. دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران، گروه جامعه شناسي، تهان، ايران.

3. هيأت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دانشكده علوم اجتماعي، رودهن، ايران.

                                              

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

مریم اسکندری،١ دکترسیف ا.. فرزانه 2

چکیده:

 باروری یکی از عوامل سه گانه تغییر و تحولات جمعیتی است. به نظر می رسد میزان نوسانات دموگرافیک بیش از هر عامل دیگر تابعی از میزان باروری است. این شاخص اگرچه از جلوة بیولوژیک و فیزیولوژیک برخوردار است، خاستگاه آن را عناصر فرهنگی و اجتماعی تشکیل می دهند. دستگاه نظری این پژوهش بر الگوی آگاهی و استقلال زنان استوار است و فرضیه ها نیز از مدل نظری تحقیق استخراج شده­اند. روش تحقیق از نوع پیمایشی و جامعة آماری شامل کلیه زنان متاهل 35-20 سالة شهر نور است. نمونه آماری شامل 386 نفر است که با استفاده شیوة نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و مورد مطالعه قرارگرفته اند. یافته های تحقیق نشان می دهد که متغیر استقلال اطلاعاتي بالاترین تأثیر منفی بر میزان باروری را دارد. یعنی در جهت کاهش میزان باروری عمل می کند. بعد از آن استقلال تصمیم گیری و استقلال اقتصادی تأثیری منفی بر روی میزان باروری شهر نور داشته اند.

کلید واژه ها: باروری، استقلال اطلاعاتی، استقلال تصمیم گیری، استقلال اقتصادی، شهر نور.



1. دانشگاه آزاد اسلامي  واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعي، رودهن، ایران.

2. دانشگاه آزاد اسلامي واحد بابل، گروه علوم اجتماعی، بابل، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

هايده چراغعلي گل۱، اميرمسعود رستمي2، خديجه ابوالمعالي3

چکیده:

 هدف پژوهش حاضر، مقایسة جو خانواده دختران فراری و غیرفراری بود. پژوهش به روش علّی – مقایسه ای انجام شد. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة دختران فراری 12 تا 20 سالة مستقر در مراکز ویژة بهزیستی و دختران غیرفراری شهر تهران در سال 1389 بود. بدین منظور 20 نفر از دختران فراری با روش نمونه گیری در دسترس از مراکز ویژه بهزیستی (خانه سلامت و مرکز نواب صفوی) و 20 نفر از دختران غیرفراری که از نظر سن و سطح تحصیلات مشابه دختران فراری بودند با روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای از مدارس راهنمایی و دبیرستان های شهر تهران انتخاب شدند. آزمودنی ها با استفاده از پرسشنامه جو خانواده (فرم R) مورد مقایسه قرار گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون "MANOVA" استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که تفاوت میانگین نمرات عامل انسجام و کنترل در هر دو گروه معنادار بوده است.

 کلید واژه ها: جو خانواده4، دختران فراری5، انسجام6، کنترل7



1. دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دنشكده روان شناسی، رودهن، ايران. (نویسنده مسئول)

hayedecheraghi@yahoo.com

2. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، عضو باشگاه پژوهشگران جوان، رودهن، ايران.

3. دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن، دانشكده روانشناسي، رودهن، ايران.

4. family environment

5. girls runaway

6. cohesion

7. control

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

جلیل محمدیان۱، دکتر هادی خانیکی2، نادره رضایی3

چکیده:

 در این مقاله به «تحلیل جامعه شناختی جنبش‌های اخیر کشورهای عربی بر مبنای نخستین رویکردهای رسانه‌های ایرانی» پرداخته‌ايم. بدین منظور شش مجله و سایت که در این باره «ویژه‌نامه» منتشر کرده‌اند انتخاب و محتوای آنها براساس مقوله‌های؛ «ماهیت جنبش»، «عوامل درونزا و برونزا»، «بستر اجتماعی و عوامل شکل دهنده»، «دموکراسی و دین»، «جامعة مدنی و نهاد مدنی»، «احزاب»، «رسانه‌ها»، «شبکه‌های اجتماعی»، «جوانان»، «زنان»، «نسبت جنبش با انقلاب اسلامی ایران»، «منافع و مواضع و عملکرد ایران»، «ترکیه» و «جنبه های هویتی» تحليل شد.پژوهش حاضر این نتایج را به دست داد که هیچ یک از این رسانه‌ها ماهیت این رخدادها را «انقلاب» نمی‌دانند، بلکه این تحولات را جنبش می‌نامند. همة رسانه‌ها این جنبش‌ها را «درونزا» دانسته اند و بر عوامل فقر، بیکاری، شکاف طبقاتی، فساد، تبعیض، بی‌عدالتی، ظلم، استبداد در پیدایش آن تأکید دارند. اکثر رسانه‌ها هدف اصلی و خواست مرکزی جنبش‌های مذکور را «دموکراسی» و نقش «احزاب» را در آن مثبت می‌دانند و معتقدند که به روند دموکراسی خواهی و حکومت مردم بر مردم کمک کرده اند. همگی اذعان داشته‌اند که «رسانه ها» نقش بسزایی در این جنبش ایفا و روند تحولات را تسریع کرده و صدای مردم این کشورها را به گوش جهانیان رسانده اند. تمامی آنها «شبکه‌های اجتماعی» را در این جنبش‌ها بسیار مؤثر دانسته اند، تا حدی که برخی بر این باورند این شبکه‌ها به زودی جای احزاب را در این کشورها خواهند گرفت. آنهایی که به نقش جوانان و زنان پرداخته اند، «جوانان» را پیشگام این حرکت ها و نقش زنان را مهم دانسته‌اند. برخی از رسانه ها این تحولات را با انقلاب اسلامی مرتبط نمی‌دانند، ولی برخی دیگر این حرکت‌ها را الهام گرفته از انقلاب اسلامی دانسته‌اند و آنها را «بیداری اسلامی» می‌خوانند. به نظر آنها تحولات اخیر فرصت های خطیری برای کشورمان فراهم آورده است و ما بایستی با مواضع یکدست و برخورد غیر تبعیض آمیز، توازن راهبردي را به نفع ایران در منطقه جهت دهیم. این رسانه‌ها ترکیه را الگوی موفقي براي چشم انداز آینده در این کشورها می‌دانند. به طور کلی همه رسانه ها این جنبش های مردمی را مرتبط با بحران هویت در کشورهای عربی و در پاسخ به تحقیر عرب دانسته اند.

 کلیدواژه ها: بهار عربی، بیداری اسلامی، تحلیل محتوا، جنبش اجتماعی، جنبش اجتماعی جدید، شبکه اجتماعی



1. دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، دنشكده علوم اجتماعي، رودهن، ایران.

2. دانشگاه علامه طباطبایی، دنشكده علوم اجتماعي، تهران، ایران.

3. دانشگاه علامه طباطبایی، دنشكده علوم اجتماعي، تهران، ایران

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

مهرآورمؤمنی جاوید١، دکترمهرانگیزشعاع کاظمی2

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات روان درمانی بر بخشش خیانت همسر در زنان متاهل شهر تهران صورت پذیرفت. جامعة آماری پژوهش شامل کلیه زنان شهر تهران که مورد خیانت همسر واقع شده و  طی سال 89-90 با مراجعه به مراکز مشاوره، خواستار دریافت خدمات مشاوره ای بودند. از جامعه مذکور به روش نمونه گیری هدفمند 16 نفر انتخاب شده و طور تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل جایگزین شدند. طرح پژوهش، نیمه آزمایشی با استفاده از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جلسات روان درمانی طی 8 جلسه انجام شد و در خاتمه هر دو گروه مجدداً مورد آزمون قرار گرفتند. ابزار پژوهش: پرسشنامه محقق ساخته بخشش خیانت همسر با 25 سؤال که اعتبار آن 68/0 برآورد شد. فرضیه اصلی پژوهش این بود که "مداخلات روان درمانی برافزایش میزان بخشودگی زنان مؤثر است". به منظور تحلیل داده ها از آمارهای توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس چند متغیره) استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که مداخلات روان‌درمانی بر افزایش میزان بخشودگی زنان آسیب دیده از بی‌وفایی و خیانت‌های زناشویی تأثیرگذار است

F = 9/097             p< ./05 . 

 کلید واژه ها: مداخلات روان درمانی ، بخشش ، زنان ، خیانت.


1. دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده مشاوره، اهواز، ایران. Mehravarmomeni_psy_au@yahoo.com

2. دانشگاه الزهرا، دانشکده مشاوره تهران، ایران. M_shkazemi@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعه‌ای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت) در سال ۱۳۹۰

رقیه بهاری۱، دکتر محمدرسول گلشن فومنی2

چکیده:

این پژوهش با هدف شناخت وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه و رشت اجرا شده است تا میزان تفاوت میانگین مشارکت اجتماعی به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سرمایة اجتماعی میان گروه‌های گوناگون روسپیان اعم از تلفنی، خیابانی، دوستان، فامیل، اینترنت، و خانه تیمی تعیین شود. در این پژوهش سعی شده است تا براساس هدف‌های مرتبط با موضوع پژوهش، میزان تفاوت میانگین همکاری و شرکت در فعالیت شبکه‌های غیر رسمی و رسمی در بین گروه‌های گوناگون روسپیان، بررسی شود و با تکیه بر نظریه‌های متفکران حوزة انحرافات اجتماعی، اعم از مرتن، هرشی، سادرلنده و نظریه‌پردازان حوزة سرمایه اجتماعی اعم از پاتنام و فوکویاما، فرضیه‌ها مورد آزمون قرار گیرد.بنابراین با توجه به روش مورد استفاده (پیمایش) و ابزار مورد استفاده (پرسشنامه و مصاحبه) روایی و پایایی ابزار نیز اندازه‌گیری شده، به طوری که اعتماد پرسش‌ها بالای 7% بوده و پایایی آن قابل قبول بوده است.

یافته‌های به دست آمده از نمونة آماری که تعدادشان 100 نفر از افراد جامعة آماری زنان روسپی در مراکز مداخله در بحران شهرهای فوق بودند نشان داد که میزان مشارکت در بین گروه‌های گوناگون روسپیان در این شهرها متفاوت است و این تفاوت در سطح 1 درصد و فاصله اطمینان 99 درصد معنادار است. همچنین در بررسی فرضیه‌های اختصاصی نیز میزان همکاری با اعضای خانواده و دوستان و میزان شرکت در فعالیت شبکه‌های رسمی در بین گروه‌های گوناگون روسپیان تأیید شد و تنها تفاوت میزان همکاری بین اقوام و همسایگان با گروه‌های گوناگون روسپیان رد شد، به طوری‌که نتایج نشان داد بین این گروه‌ها تفاوتی در میزان شرکت در فعالیت‌ها وجود ندارد. بنابراین لازم است به اهمیت و نقش مهم نهادها و گروه‌های گوناگونی که مسئولیت مراقبت اجتماعی افراد را بر عهده دارند توجه شود و تأمین نیازهای گوناگون افراد، از نیازهای اولیه گرفته تا نیازهای ثانویه‌ای مثل نیازهای معیشتی، آموزشی، تربیتی، بهداشتی افراد مدنظر قرار گیرد. 

کلید واژه ها: مشارکت اجتماعی، انواع روسپیگری3، همکاری و شرکت در فعالیت‌ها



1. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ايران.

2. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ايران.

3. Prostitution

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |

مشكلات اجتماعي ـ تحصيلي دانشجويان دختر (29-18 ساله) ساكن خوابگاه دانشگاه‌های آزاد اسلامي منطقة 12 از دیدخود دانشجویان

لیلا زائر۱، محمدجواد قائدمحمدی2

چكيده:

پژوهش حاضر با هدف شناخت هرچه بيشتر و بهتر موانع و مشكلات اجتماعي- تحصيلي دختران دانشجو در خوابگاه‌ دانشگاه‌های منطقه 12 دانشگاه آزاد اسلامی، صورت گرفته است. در اين پژوهش، مشكلات اجتماعي- تحصيلي دانشجويان، باتوجه به متغيرهاي سن، معدل واحدهای گذرانده شده، مشروط‌شدن، تعداد ترم‌هاي استفاده در خوابگاه، شهر محل خوابگاه، رشتة تحصیلی، شهر محل سكونت والدين، و تراكم افراد در اتاق‌هاي خوابگاه بررسي شده است. جامعة آماري پژوهش كلية دانشجويان دختر مجرد مقيم در خوابگاه دانشگاه‌های آزاد اسلامي منطقه 12 است كه در سال تحصيلي 87-86 مشغول به تحصيل بوده‌اند و مجموعاً 5285 نفر هستند. تعداد 350 نفر به عنوان نمونة آماری پژوهش انتخاب شد. اين پژوهش از نوع مطالعات توصيفي است كه به شيوة پيمايشي اجرا شده است. داده‌های مورد نياز با استفاده از ابزار پرسش‌نامه، جمع‌آوري شد. سپس با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي و بهره گيري از جداول دوبعدی و نمودارها، آزمون معناداری ضریب همبستگی پیرسون3، آزمون تفاوت میانگین‌ها4، آزمون آناليز واريانس يك‌طرفه، آزمون‌های پسین یا تعقیبی5، و «شف»6 تأثير متغيرها در مشكلات اجتماعي ـ تحصيلي دانشجويان بررسي شد. پس از بررسي، این نتایج به دست آمد:

بين معدل واحدهای گذرانده شده، مشروط شدن، شهر محل خوابگاه، شهر محل سکونت والدین، و تراکم افراد در اتاق‌های خوابگاه با مشكلات اجتماعي- تحصيلي دانشجويان رابطة معنادار در سطح اطمينان 95% وجود دارد.

کلید واژه‌ها: دختران، خوابگاه، مشكلات اجتماعي، مشكلات تحصيلي، دانشگاه آزاد اسلامی منطقة 12.



1. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، باشگاه پژوهشگران جوان، رودهن، ایران.

2. دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکدة علوم اجتماعی، رودهن ایران. Mj_Ghaed@yahoo.com

- این مقاله برگرفته از پژوهشی است که با حمایت مالی باشگاه پژوهشگران جوان واحد رودهن اجرا شده است.

3. Pearson Correlation

4. T-Test

5. Post hoc test

6. Scheffe

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1392 و ساعت |
+ نوشته شده توسط در سی ام اسفند 1391 و ساعت |

دکتر حسن رفیعی*، فردین علی‌پور**، سیدمحمدحسین جوادی***

چکیده: سوءمصرف مواد پدیده­ای اجتماعی با ابعاد بهداشتی، فرهنگی، و اقتصادی است که بخش عظیمی از نیروی انسانی بسیاری از کشورها را درگیر نموده است. با توجه به حساسیت جامعه، لازم است پیشگیری از این مشکل اجتماعی اولویت بالایی در سیاست‌های اجتماعی کشور داشته باشد، اما برنامه‌ریزی هدفمند برای پیشگیری از اعتیاد خود مستلزم شناخت وضع موجود و نیز عوامل مستعدکنندة آن است. استعداد اعتیاد را می‌توان مفهومی دانست که دربردارندة عوامل نگرشی و نیز سایر عوامل مرتبط با اعتیاد باشد و سنجش آن هم تصویری از وضع موجود به دست می‌دهد و هم نقاط مداخله را نمایان سازد. تاکنون ابزاری پایا و روا برای سنجش استعداد اعتیاد در جوانان ایرانی وجود نداشته که مختصات آن در سطح کشور تعیین شده باشد. بدین منظور با استفاده از گویه‌های مرتبط با عوامل خطر و محافظ اعتیاد، مخزن اولیة گویه‌های «پرسشنامة وابست‌پذیری» طراحی و در اختیار 510 نفر از دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی سراسر کشور قرار گرفت که با استفاده از نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شده بودند.

 برای تعیین پایایی کل ابزار از ضریب آلفای کرونباخ و برای تعیین روایی گویه‌ها از تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس استفاده شد. از مجموع 108 گویة اولیة بعد از انجام تحلیل عاملی اکتشافی، 38 گویه در مدل باقی ماندند که بر روی هفت عامل بار می‌شدند و این 7 عامل 59.011 درصد از پراکنش (واریانس) کل سازه را تبیین می‌کردند. مقدار آلفای کرونباخ برای کل گویه‌ها 0.780 بود. حجم و تنوع شرکت‌کنندگان، نتایج مطلوب رواسازی، و کوتاهی نسبی «پرسشنامة وابست‌پذیری»، آن را ابزار مناسبی برای سنجش استعداد اعتیاد در جوانان کشور ساخته است.

کلید واژه: پایایی، «پرسشنامة وابست­پذیری»، تحلیل عاملی، جوانان، روایی، سوءمصرف مواد.



* دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، و مؤسسة مطالعات رفتاری و اجتماعی داریوش، تهران، ایران.

** دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، و مؤسسة مطالعات رفتاری و اجتماعی داریوش، تهران، ایران barbodalipour@gmail.com، 09127397889. (نویسنده مسئول).

***دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، گروه مددکاری اجتماعی، تهران، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1391 و ساعت |

فاطمه ایمانی*، دکتر حبیب‌الله آقابخشی**، محمدجواد قائدمحمدی***

چکیده:هدف از مقاله حاضر شناخت تأثیر دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت ضمن خدمت بر میزان بر عملکرد کارکنان شهرداری منطقه 7 تهران می‌باشد که عبارت از: - شناخت تأثیر دوره‌های آموزشی ضمن خدمت بر عواملی چون؛ افزایش سطح دانش در محیط کار - رعایت نظم و انضباط کاری - ارتقای سطح مهارت شغلی - روحیه همکاری و تعامل سازمانی - توانایی در استفاده از منابع و وسایل (تکنولوژی روز) - میزان علاقه به کار. در مقاله حاضر که رویکرد غالب تحقیق پیماشی است، جامعه آماری پژوهش حاضر را کارمندان شهرداری منطقه 7 تهران تشکیل می‌دهند، جامعه آماری هر دوجنس زن و مرد 673 نفر بوده که از این تعداد 526 نفر مرد و 148 نفر زن بوده‌اند حجم نمونه از فرمول کوکران به میزان330 نفر می‌باشد. شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی ساده، ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بوده، تجزیه وتحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و استنباطی که از طریق نرم‌افزارSPSS  انجام شده است.

مهم‌ترین عوامل تأثیر گذار دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت ضمن خدمت بر عملکرد کارکنان شهرداری را به ترتیب 1. میزان تسهیل در کارها و وظایف 2. علاقه و رضایت از کار و فعالیت 3. رعایت نظم و انضباط‌کاری 4. توانایی در استفاده از منابع و وسایل (تکنولوژی‌های روز) 5. روحیه همکاری و تعامل سازمانی 6. ارتقای سطح مهارت شغلی 7. افزایش سطح دانش در محیط کار 8. نبود تفاوت بین دو جنس (زن و مرد) کارکنان شهرداری منطقه7 تهران، با میزان عملکرد آنها.

کلید واژه ‌ها: آموزش ضمن خدمت، عملکرد کارکنان، سطح دانش، سطح مهارت شغلی



* دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه علوم اجتماعی، رودهن، ایران    .imanifateme57@yahoo.com

** دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه علوم اجتماعی، رودهن، ایران.        haghabakhshi7@gmail.com

*** دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، گروه علوم اجتماعی، رودهن، ایران. MJ-Ghaed@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1391 و ساعت |

بتول رحمانی*، دکتر فاطمه نوشین فرد**

چکیده: پژوهش حاضر، با هدف تحلیل محتوای روزنامه‌های اطلاعات، ایران، جمهوری اسلامی و همشهری از نظر مطالب مرتبط با کتاب، کتاب‌خوانی و کتابخانه‌ها در دولت هشتم ریاست جمهوری اسلامی ایران اجرا شده است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش مقاله‌ها، گزارش‌ها، معرفی‌ها و نقدهای منتشره در روزنامه‌های اطلاعات، ایران، جمهوری اسلامی و همشهری از خرداد 1380 تا مرداد 1384 (جمعاً 204 ماه) است. داده‌ها با مراجعة مستقیم به اسناد و مدارک مربوطه گردآوری شده است. برای ارزیابی یافته‌های پژوهش، داده‌های حاصل با استفاده از آمارهای توصیفی، جداول فراوانی و نمودارها و آمار استنباطی، آزمون T و تحلیل واریانس دو راهه به کمک نرم‌افزارهای آماری SPSS و Excell تجزیه و تحلیل شد.

نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که: فعالیت‌های فرهنگی مربوط به معرفی‌های کتاب در سطح معناداری است و روزنامه ایران با فعالیت فرهنگی 08/54 در دولت هشتم بر سایر روزنامه‌ها پیشی گرفته است. هم چنین بیشترین فعالیت فرهنگی در سال 81 و کمترین فعالیت فرهنگی در سال 84 است.

کلید واژه‌ها: کتاب، فرهنگ کتاب‌خوانی، کتابخانه‌ها، روزنامه‌های کثیرالانتشار، دولت هشتم.



*دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، گروه کتابداری و اطلاع رسانی، تهران، ایران

 Batol-rahmany@yahoo.com

** دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، گروه کتابداری و اطلاع رسانی، تهران، ایران Nooshinfar2000@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1391 و ساعت |

دکتر سيدهادي معتمدي*، حسين حاج بابايي**، اكبر بيگلريان***، منيژه فلاح سلوكلايي****

چكيده:

 هدف: نوجوانان در سنين نوجواني با تجربه‌هاي منفي بسياري روبرو مي‌شوند كه مقابله با آنها مهارتهاي خاصي را طلب مي‌كند. هدف اين تحقيق بررسي تاثير آموزش مهارت حل مسئله بر افزايش توانايي‌هاي نوجوانان در زمینة چهار مؤلفه کفایت اجتماعی، كفايت و توانايي رفتاري، شناختي، هيجاني و انگيزشي است.

روش بررسي: پژوهش حاضر از نوع آزمايشي مداخله‌اي است. جامعه آماري پژوهش دانش‌آموزان دختر مقطع سوم راهنمايي شهرستان جويبار در سال تحصيلي88-87 بودند. حجم نمونه شامل 90 دانش آموز بود كه با روش نمونه گيري تصادفي از ميان جامعه آماري انتخاب شدند. با استفاده از پرسشنامه كفايت اجتماعي همه دانش‌آموزان مورد آزمون قرار گرفتند و به طور تصادفي به دو گروه آزمايش و گواه تقسيم شدند. سپس به گروه آزمايش عمليات حل مسئله آموزش داده شد. در پايان جلسات آموزش مجدداً ميزان كفايت اجتماعي هر دو گروه مورد ارزيابي قرار گرفت و تفاوت نمرات قبل و بعد از آموزش مقايسه شد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون 2 نمونه‌اي مستقل و آزمون زوجي استفاده شده است.

يافته‌ها: نتايج آزمون‌ها نشان دهنده تاثير آموزش حل مسئله در افزايش كفايت اجتماعي گروه آزمايش است (با پي كمتر از 003/0). اين آموزش همچنين در خرده مقياس‌هاي رفتاري، هيجاني و انگيزشي مؤثر بوده است اما در خرده مقياس شناختي بين نمرات قبل و بعد از مداخله بين دو گروه رابطه معناداري مشاهده نشد. نتيجه گيري: در مجموع آموزش مهارت حل مسئله در افزايش كفايت اجتماعي دانش‌آموزان در خرده مقياس‌هاي رفتاري، هيجاني و انگيزشي مؤثر بوده است و وارد كردن اين مباحث در كتاب‌هاي درسي مي‌تواند در ارتقای كفايت اجتماعي دانش‌آموزان بسيار تأثيرگذار باشد.

كليد واژه‌ها:

آموزش، دانش آموزان، مهارت حل مسئله، افزايش كفايت اجتماعي


*  استاديار، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، گروه آموزشي علوم باليني، تهران، ایران

** عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، تهران، ایران

*** استاديار، عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، گروه آموزشي آمار و كامپيوتر،كارشناس ارشد مددكاري اجتماعي، تهران، ایران

**** کارشناس ارشد، مددکار اجتماعی

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

زهرا زمانی[1]*، دکتر سوسن کباری **، دکتر حبیب آقابخشی ***

چکیده:

فرار دختران یکی از معضلات جهانی است که در سال­های اخیر در ایران نیز مطرح شده است. از منظر جامعه شناختی، فرار دختران تنها یک تصمیم فردی نیست و شرایط اجتماعی خاص می­تواند سبب ساز وقوع این پدیده باشد. نظر به اینکه اعتماد اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی سرمایة اجتماعی با اغلب مسائل مطرح در حوزة اجتماعی در ارتباط قرار می­گیرد، می­توان این فرض را معتبر دانست که اعتماد اجتماعی یکی از متغیرهای مؤثر بر فرار دختران است و این سئوال قابل طرح است که آیا بین اعتماد اجتماعی خانواده و فرار دختران از منزل رابطه وجود دارد؟ روش این تحقیق، پیمایش علّی- مقایسه­ای است و از روش مصاحبة نیمه ساخت دار استفاده شده­است. این تحقیق در برگیرنده دو جامعة آماری است. جامعة آماری دختران فراری که در بازة زمانی اجرای این تحقیق در مراکز بهزیستی تهران نگهداری می­شوند و جامعة آماری دختران غیر فراری که در بازة زمانی اجرای این تحقیق در خانواده خود زندگی می­کنند. یافته­های این تحقیق نشان می‌دهد که بین اعتماد اجتماعی خانواده در سه سطح خرد، میانه، کلان و فرار دختران با احتمال 99 درصد رابطه معنادار  وجود دارد.

کلید واژه‌ها

فرار دختران، سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی



*. کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. zamanyz_166@yahoo.com     

** عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

*** عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

سحر صفرزاده*، دکتر شهرام وزیری**، علیرضا ناصری***، ابوذر رمضانی***

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش عوامل تربیتی در بروز آسیبهای اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز است. نمونة آماری 400 نفر بودند (200 دانشجوی دختر، 200 دانشجوی پسر) که به صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه محقق ساخته با عنوان؛ مقیاس آسیب‌های اجتماعی و مقیاس عوامل تربیتی بیرون و درون خانواده استفاده شد. نتایج آماری در سطح معناداری 0001/0>p نشان داد که بین آسیب‌های اجتماعی و عوامل تربیتی بیرون و درون خانواده (ساختاری و شناختی) در دانشجویان به طور کلی و همچنین در دانشجویان دختر و دانشجویان پسر، رابطه معنادار وجود دارد. در عین حال تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که برای کل دانشجویان عوامل تربیتی درون خانواده (ساختاری) و عوامل تربیتی بیرون خانواده (شناختی) نسبت به عوامل تربیتی بیرون (ساختاری) و عوامل تربیتی درون خانواده (شناختی)، پیش بینی کننده بهتری برای متغیر ملاک آسیب‌های اجتماعی هستند.

کلید واژه‌ها:

 عوامل تربیتی، آسیب‌های اجتماعی، دانشجویان.



* دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، گروه روانشناسی، اهواز، ایران.

** دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، دانشکده روانشناسی، رودهن، ایران.

*** کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

این مقاله برگرفته از یک طرح پژوهشی است که با حمایت مالی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز اجرا شده است.

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

فردين طهماسبي[1]*دکتر خليل ميرزايي**، دکتر فريدون كامران***

چكيده:

مردم جامعه بيشتر از آنكه از نابرابري واقعي رنج ببرند، از احساس ذهني يا نابرابري ادراك شده رنج مي‌برند. احساس ذهني نابرابري با نابرابري واقعي تفاوت دارد و باعث نا رضايتي شديد در بين افراد جامعه مي‌شود.

در اين پژوهش به بررسي عوامل اجتماعي موثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي و پيامدهاي آنها در شهر تهران مي‌پردازیم و سعی داریم به اين پرسش پاسخ دهیم: عوامل اجتماعي مؤثر بر احساس نابرابري‌هاي اجتماعي در شهر تهران کدامند؟ نظريه‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل: نظريه‌های محافظه كاران، راديكال‌ها و نظريه‌های التقاطي است.

براي پاسخ به اين پرسش، هفت فرضيه با متغير‌هاي مستقل« فرصت‌هاي اجتماعي(شانس‌هاي زندگي)، قوميت، محدوده جغرافيايي، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي تدوين شد. اين پژوهش با روش توصيفي از نوع پيمايشي، و بدون دستكاري (آزمايشي) اجرا شد. جامعه آماري شامل كليه افرادي است كه در شهر تهران زندگي مي‌كرده اند، اعم از زن و مرد در كليه سطوح تحصيلي. حجم نمونه طبق فرمول كوكران 400 نفر بود كه با روش نمونه گيري تصادفي خوشه‌اي متناسب با حجم گرفته شد. داده‌ها با پرسشنامة پژوهشگر ساخته‌ای متشكل از 22 گويه براي متغير‌هاي مستقل و 18 گويه براي احساس نابرابري‌هاي اجتماعي (متغير وابسته) جمع آوری شد. پايايي بازآزمايي پرسشنامه 99/. و با رعايت اعتبار محتوا طبق فرمول سن اچ لاوشه نسبت اعتبار محتوا برابر با 68/. . براي تجزيه و تحليل داده‌ها از روش‌هاي آماري تحليل واريانس يك سويه، و آزمون تي مستقل، استفاده شد و عمده ترين نتايج آن به اين قرار است: براساس تحليل داده‌هاي تحقيق، تفاوت معناداري بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي  فرصت‌هاي اجتماعي (شانس‌هاي زندگي)، محدوده جغرافيايي، و برنامه‌هاي رسانه‌اي (مخاطبان رسانه، داخلي يا خارجي) وجود دارد. اما بين احساس نابرابري اجتماعي و متغيرهاي قوميت‌ها، مذاهب، پايگاه‌هاي اجتماعي، برنامه‌هاي رسانه‌اي (برنامه‌هاي مختلف رسانه اي) و افراد با سطوح تحصيلاتي مختلف تفاوت معناداری وجود ندارد.

 

كليد واژه‌ها

 احساس نابرابري اجتماعي، فرصت‌هاي اجتماعي، محدوده جغرافيايي، قوميت، مذهب، پايگاه اجتماعي، تحصيلات، برنامه‌هاي رسانه‌اي.



¬ کارشناس ارشد پژوهش، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

¬¬¬ عضو هیئت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم اجتماعی، رودهن، ایران

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

شیما نصرتی*، دکتر ابوالفضل ذوالفقاری[1]**

چکیده:

سبکهای زندگی در دوران مدرن شکل دهندۀ هویت شخصی و اجتماعی افراد هستند. با این حال، همین سبکها متأثر از عوامل بسیاری چون اقتصاد، سیاست، فرهنگ و همین طور مذهب اند. از آنجا که در جامعۀ ایرانی مذهب رکن اساسی زندگی فردی و اجتماعی تلقی می‌شود، در این مقاله با توجه به نظرات پیر بوردیو، دین به عنوان یک سرمایه مؤثر بر سبکهای زندگی جوانان در نظر گرفته شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، جوانان 29-18 ساله ساکن در مناطق بالا و پایین شهر تهران و حجم نمونۀ 294 نفر بوده است. با استفاده از روش پیمایش به بررسی تطبیقی این سبکها پرداخته ایم و در نهایت با شناسایی انواع سبکهای زندگی سنتی، مدرن و ترکیبی، رابطۀ آنها با میزان دینداری افراد مورد سنجش قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر چه میزان دینداری پایین‌تر است، سبکهای زندگی، مدرن‌تر و هرچه افراد دیندارتر هستند، سبکهای زندگی، سنتی و غیر مدرن‌تر می‌شود. همچنین، در میان پنج مؤلفۀ اصلی سبک زندگی مورد بررسی در این پژوهش، مدیریت بدن و توجه به پدیدۀ مد و مارک در مصرف مادی جوانان بیش از سایر مؤلفه‌های سبک زندگی تحت تأثیر مدرنیته بوده و شکل مدرن به خود گرفته است.

کلید واژه‌ها

میزان دینداری، سبک زندگی، جوانان، مدرنیته، سرمایۀ اقتصادی، سرمایۀ فرهنگی و  سرمایۀ مذهبی



* کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.   shima.nosrati@gmail.com

** استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد، تهران، ایران. zolfaghariab@gmail.com

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

بهنام شکری[1]*، دکتر ناهید ساریخانی**، طاهره حسومی***

چکیده

هدف این مقاله، شناخت عوامل مؤثر بر رضایت شغلی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن است. برای بررسی این مسئله و سازوکارهای تأثیرگذار آن،  نظریه‌های مختلف مورد مطالعه قرار گرفت و تا حدودی عوامل تعدیل کنندة این رابطه مشخص شد. سپس با الهام از نظریه‌های مورد مطالعه و دیدگاههای نظریه پردازان در مورد رضایت شغلی، یک مدل ترکیبی تنظیم شد تا بتوان متغیرهای اصلی و واسطه‌ای را بررسی کرد. با توجه به داده‌های پژوهش از روش علّی- مقایسه‌ای بهره گرفته شد، و با استفاده از آزمونهای آماری مختلف تأثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته دقیقاً بررسی شد. نتایج نشان داده‌اند که، هفت متغیر مستقل این پژوهش در مجموع توانسته‌اند 7/20 درصد از واریانس رضایت شغلی را تبیین کنند. در مجموع نتایج اثر مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته نشان داده است که از مجموع عامل‌های مورد بررسی به ترتیب سطح تحصیلات، حقوق و دستمزد و پست سازمانی بالاترین سهم را در رضایت شغلی داشته اند. 

کلید واژه‌ها:

رضایت شغلی، کارکنان، دانشگاه رودهن.


* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحدپردیس،پردیس، ایران

** مدرس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.

*** عضو هیئت علمی گروه کتابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

رضا مخدومي جوان[1]*، دكتر مجيد كفاشي**

چكيده

هدف اين پژوهش بررسي«عوامل اجتماعي و سازماني موثر بر ميزان وفاداري مشتريان بانك تجارت به حفظ و برقراري ارتباط بانكي در شهر تهران در سال1390» است و با بهره گيري از نظريه‌هاي بورديو و جان الستر مورد بررسي قرار گرفته است. پژوهش حاضر با طرح اين مسئله آغاز می‌شود كه کدام عوامل اجتماعي و سازماني مي‌توانند بر ميزان وفاداري مشتريان بانك مؤثر باشند. جامعه آماري، مشتريان سپرده گذار در شعب بانك تجارت شهر تهران هستند و نمونه آماری، افرادی كه حداقل 5 سال حساب سپرده خود را مسدود نكرده اند.روش تحقيق اين پژوهش،پيمايشي و ابزار گردآوري اطلاعات،پرسشنامه محقق ساخته شامل 25 ماده با طيف ليكرت در مقياس 5 درجه‌اي است. شیوه نمونه گيري، خوشه‌اي چند مرحله‌اي است. يافته‌هاي تحقيق نشان داد که 63 درصد تغییرات متغیر وابسته میزان وفاداری مشتریان را متغیر مستقل شاخصهای سازمانی و اجتماعی تبیین می‌کنند. متغیر اعتماد اجتماعی دارای بتای 25/0، متغیر شیوه برخورد دارای بتای 22/0، متغیر درآمد مشتریان دارای بتای 16/0، متغیر تعهدسازمانی دارای بتای 37/0 و متغیر فرایند اداری دارای بتای 38/0 است.

كليد واژه‌ها:

عوامل اجتماعي[2]، عوامل سازماني[3]، وفاداري مشتريان[4]، كيفيت خدمات[5]، اعتماد[6]، تعهد[7].



[1]* دانش آموخته کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

makhdomijavan@yahoo.com

** عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی واحد رودهن، عضو باشگاه پژوهشگران جوان، رودهن، ایران

kafashi@riau.ac.ir

[2] social factor

[3] organizational factor

[4] customers loyalty

[5] service quality

[6] trust

[7] commitment

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

حسن کریمخانی*

چکیده

هدف پژوهش شناخت جایگاه آموزه‌های دینی در عملکرد رفتاری دانشجویان بود. جامعة آماری مشتمل بر کلیة دانشجویان دورة کارشناسی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران است که با استفاده از فرمول برآورد حجم نمونه کوکران، 407 نفر به صورت نمونه گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. روش تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی بود و برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد . اطلاعات گردآوری شده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS با روش‌های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اولین یافته تحقیق با استفاده از آزمون t تک نمونه‌ای دلالت بر این امر داشت که عملکرد رفتاری دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران تحت تاثیر آموزه‌های دینی قرار دارد. یافته دیگر تحقیق حاکی از آن است که آموزه‌های دینی، ابعاد مختلف عملکرد رفتاری دانشجویان، از جمله رفتارهای اجتماعی، فرهنگی و عاطفی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

کلید واژه‌ها:

آموزه‌های دینی[1]، عملکرد رفتاری[2]، رفتارهای اجتماعی[3]، رفتارهای فرهنگی[4]، رفتارهای عاطفی[5].



* مدرس مدعو، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، دانشکده علوم تربیتی، رودهن، ایران.   hassankarimkhani@yahoo.com   

[1] religious teachings

[2] behavioral performance

[3] social behaviors

[4] cultural behaviors

[5] emotional behaviors

+ نوشته شده توسط در یکم فروردین 1391 و ساعت |

معصومه نیکا بزمی‌آذر*، دکتر سید محمدصادق مهدوی **

چکیده:

نیروی انسانی ماهر و کارآمد پربهاترین و ارزنده‌ترین سرمایه کشور است. بسیاری از جوامع با وجود برخورداری از منابع طبیعی سرشار، به دلیل فقدان نیروی انسانی شایسته و لایق، توان استفاده از این موهبت الهی را ندارند و روزگار را به سختی و مشقت می‌گذرانند. دیگر ملت‌ها به رغم کمبود منابع طبیعی در نتیجة داشتن نیروی انسانی کارآزموده و مناسب، با قدم‌های استوار مسیر پیشرفت و ترقی را می‌پیمایند. هر فردی سعی دارد شغلی را برگزیند که علاوه بر تامین نیازهای مادی، از نظر روانی نیز او را ارضا کند.

در جوامع امروزی که افراد بخش قابل توجهی از فعالیت‌های روزانه خود را صرف کسب درآمد می‌کنند یا از طریق آموزش‌های مختلف، خود را برای اجرای فعالیت‌های شغلی آماده می‌سازند، صحبت از اشتغال و بررسی همه جانبه در خصوص ماهیت آن اهمیت زیادی پیدا کرده است. زیرا ممکن است این افراد فاقد مهارت باشند، علاقه‌مند نباشند یا از شغل خود ناراضی باشند. اما قسمتی از انگیزه‌ها و بهره وری در شغل به هماهنگی بین خصوصیات شغلی با توانایی، نیازها، علایق و ارزش‌های افراد بستگی دارد؛ این هماهنگی سبب رضایت شغلی فرد می‌شود و فقدان آن سبب نارضایتی. تمامی‌رفتارها در روابط انسان به طور مستقیم و غیر مستقیم متأثر از چگونگی اشتغال اوست.

در مقاله حاضر با توجه به دلایل ذکر شده سعی داریم به بررسی ابعاد مختلف رضایت شغلی بپردازیم و نقش آن را در چگونگی کیفیت تولید و بازده کار کارگران بررسی کنیم. برای شناسایی این عوامل، 240 نفر (کارگر و کارفرما) با روش پیمایش مورد مطالعه قرار گرفتند و تأثیر متغیرهای جنسیت، سن، وضعیت تأهل، احساس وابستگی به شغل، رضایت از بخش زندگی، عوامل انگیزشی، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، عوامل سازمانی، مدیریت مشارکتی، سابقه خدمت، قدرشناسی، انتظارات شغلی، امنیت شغلی، صمیمیت و  احترام، احساس مفید بودن، اخلاق کار مؤثر در رضایت شغلی با کمک پرسشنامه مصاحبه‌ای و روش‌های آماری لازم با استفاده از 17 spss سنجیده شده است. نتایج این مطالعه نشان داد، متغیرهای سن، وضعیت تاهل، سابقه خدمت رابطه معناداری با رضایت شغلی ندارند و سایر متغیرهای مستقل تأثیرگذار هستند.

کلید واژه‌ها: رضایت از بخش زندگی، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، احساس وابستگی به شغل و سازمان، عوامل انگیزشی.

 

* دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی‌ واحدعلوم وتحقیقات تهران، گروه پژوهش علوم اجتماعی، تهران، ایران. bazmi_nika@yahoo.com

**  استاد و عضوهیئت علمی‌دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران. ایران. d_mahdavy@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

دکتر سید احمد حسینی*

چکیده:

اهمیت تجارب و درس‌های حاصل از اقدامات توسعه­ای گذشته به ویژه در زمینه‌های روستایی و کشاورزی حائز اهمیت بالاتری هستند. موفقیت‌های اقدامات و پروژه‌های بعدی در زمینه توسعه روستایی حاصل همین تجارب است. ماهیت مطالعه حاضر عمدتاً اجرای این ضرورت بوده است، از میان زمینه‌های توسعه روستایی، مدیریت توسعه روستایی، به خصوص در مناطقی نظیر استان لرستان از ویژگی و پیچیدگی خاصی برخوردار است. زیرا فرآیند توسعه روستایی، به خصوص در مناطقی نظیر استان لرستان از ویژگی و پیچیدگی خاصی برخوردار است. از این رو استانداری لرستان، در اجرای تفکر مطالعه برای شناخت موانع توسعه، مطالعه هفت موضوع توسعه را در دستور کار قرار داد. یکی از موضوعات بررسی نتایج کاربست الگوهای طرح توسعه منطقه‌ای سلسله (شامل اجرای طرح در سه بخش سلسله، دلفان و چغلوندی است) و طرح توسعه ریمله به منظور ارائه الگوی مدیریت جدید روستایی منظور شد. هدف اصلی از مطالعه حاضر، ارائه الگویی برای مدیریت توسعه روستایی در شکل پروژه توسعه­ای بود که اساس آن از انطباق با نیازهای جوامع محلی بر مبنای مشارکت واقعی مردم باشد. این مطالعه براساس چگونگی مشارکت گروههای مختلف اجتماعی در فرآیند تصمیم گیری، برنامه ریزی و اجرای طرح‌های توسعه سلسله و ریمله و شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها انجام شد. طرح‌های توسعه سلسله و ریمله که به ترتیب در اوایل دهه‌های50 و70 در استان لرستان به اجرا درآمد، اساساً حول محور ظرفیت سازی و توانمند سازی مردم در جهت پذیرش مسئولیت و شکل دهی مدیریتی پایدار در زمینه‌های توسعه محلی ـ منطقه‌ای بوده است. چه اینکه پایداری مدیریت توسعه در سطح محلی، ضامن پایداری منابع در جهت توسعه توسعه پایدار است و در واقع مشارکت مردم به عنوان ریشه­های درخت توسعه باعث شادابی تنه و شاخه که همانا زندگی و رفاه اقتصادی و اجتماعی جامعه مورد نظر است. بعد از حدود 6 دهه تکاپو و صرف هزینه و منابع فراوان در زمینه توسعه کشورهای در حال توسعه، امروزه ثابت شده است که در ذات توسعه، نابرابری نهفته است. هم از این روست که جهان به این نتیجه رسید که می‌بایست با رویکرد پایداری توسعه، اقدامات از سطوح محلی صورت گیرد تا با توانمندسازی مردم در استفاده بهینه از منابع، ظرفیت‌های توسعه­ای آنها نیز ارتقا یابد. می‌توان گفت طرح توسعه سلسله و ریمله در زمان‌های اجرا دارای چنین رویکردی بودند که در شکل آزمایشی به اجرا درآمدند.

کلید واژه‌ها: الگوهای توسعه، طرح ریمله، طرح سلسله


* عضو هیئت علمی‌، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم اجتماعی، تهران، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

مسعود طاهريان*، دكتر فريدون كامران **، دكتر مجيد كفاشي ***

چكيده:

 كيفيت زندگي كاري به عنوان يك رويكرد منابع انساني- محور انگيزشي است كه توازن زندگي شغلي و شخصي و بهبود عملكرد فرد و سازمان را به همراه دارد. بهبود سطح كيفيت زندگي كاري به افزایش رضايت شغل، تقويت يادگيري، مديريت بهتر و بهبود روحيه منابع انساني سازمان منجر می‌شود.

در این پژوهش تاثير كيفيت زندگي كاري بر سرماية اجتماعي كاركنان شركت رجاء به روش توصیفی- پیمایشی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف کلی این مطالعه شناسائی تأثير كيفيت زندگي كاري بر سرماية اجتماعي كاركنان شركت رجاء است. برای دستیابی به هدف پژوهشی بالا، هشت فرضیه مورد آزمون قرار گرفت. جامعة آماری این  مطالعه 1853 نفر روش نمونه گيري تصادفي طبقه‌اي است که متناسب با حجم در بين هر يك از مقاطع تحصيلي 157 نفر انتخاب شدند و به دو پرسشنامه (کیفیت کاری و سرمایه اجتماعی) پاسخ دادند. روش‌های آماری مورد استفاده در این مطالعه همبستگي پيرسون و‌اندازه اثر بوده است. نتايج تحليل داده‌ها نشان مي‌دهد كه ميان هشت مؤلفه كيفيت زندگي كاري (پرداخت منصفانه، محيط كار ايمن و بهداشتي، تأمين فرصت رشد و امنيت مداوم، قانون گرايي در سازمان، وابستگي اجتماعي زندگي كاري، فضاي كلي زندگي، يكپارچگي و انسجام اجتماعي و توسعه قابليت‌هاي انساني) با متغير وابستة سرماية اجتماعي رابطة معنادار با‌اندازة اثر در حد متوسط به بالا وجود دارد.

كليد واژه‌ها: كيفيت زندگي كاري، مولفه‌هاي كيفيت زندگي كاري، سرمايه اجتماعي، مولفه‌هاي سرمايه اجتماعي


* دانش آموخته کارشناسی ارشد،دانشگاه آزاد اسلامي واحدرودهن، گروه علوم اجتماعي،رودهن، ایران.

** عضوهیئت علمی‌دانشگاه آزاد اسلامي واحدرودهن، دانشكده علوم اجتماعي، رودهن، ایران.

www.f_kamran2010@yahoo.com.

***  عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحدرودهن،و عضو باشگاه پژوهشگران جوان، رودهن، ایران.

www.magidkaffashi@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

مهرآور مؤمنی جاوید*، دکتر مهرانگیز شعاع کاظمی‌**

چکیده:

 پژوهش حاضر با هدف بررسي و مقایسه ویژگیهای شخصيتي بيماران مبتلا به اختلال هويت جنسي و افراد سالم اجرا شده است.

 جامعه پژوهش شامل کلیة مردان مبتلا به اختلال هویت جنسی هستند که در مرکز مدیریت بحران شهید نواب صفوی واقع در میدان شهید محلاتی تهران حضور داشتند. از جامعة مذکور20 نفر که روان شناسان و روان پزشکان آنها را مبتلا به اختلال هویت جنسی تشخیص داده بودند و با پاسخگویی به چک لیست ملاک‌های تشخیص اختلال هویت جنسی مورد تأیید قرار گرفتند، انتخاب شدند. همچنین نمونه‌ای بیست نفری از مردان عادی جامعه به عنوان گروه گواه انتخاب شد. هر دو گروه در دامنة سنی 20 تا سال 35 قرار داشتند و حداقل تحصیلات آنها دیپلم بود. سؤال اصلی پژوهش این بود که آیا بین ابعاد ویژگی‌های شخصیتی افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار تفاوت معناداری وجود دارد؟

طرح پژوهش از نوع علی مقایسه‌ای بود. ابزار مورد استفاده در پژوهش: 1. پرسشنامه پنج عاملی شخصیت نئو، که پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ بین 76 تا 82 درصد محاسبه شده است (حق شناس، 1387). 2. چک لیست 23 سؤالی که با ملاک‌های تشخیصی DSMIV  برای اختلال هویت جنسی تطابق کامل دارد و پایایی آن 82/. محاسبه شد. آزمون­های آماری مورد استفاده آمار توصیفی و استنباطی (t گروه‌های مستقل و تحلیل واریانس) بود. براساس نتایج به دست آمده، بین افراد سالم و بیمار در متغیر ویژگیهای شخصیتی تفاوت معناداری وجود دارد p<0/001, f=10/60  . ابعاد روان رنجوری، تجربه گرایی و برون گرایی در افراد بیمار نسبت به افراد سالم در سطح بالاتری بود، ولی افراد سالم به لحاظ توافق نسبت به افراد بیمار در سطح بالاتری بودند. بین افراد سالم و بیمار به لحاظ وجدانی بودن تفاوت معناداری مشاهده نشد. p<0/001  

کلید واژه­ها:ویژگیهای شخصیتی، اختلال هویت جنسی، افراد بهنجار


*دانشجوی دکترای رشته مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز،، اهواز، ایران.

Mehravarmomeni_psy_au@yahoo.com

** عضو هیئت علمی‌دانشگاه الزهرا، گروه مشاوره، تهران، ایران. M_shkazemi@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

دکتر غلامحسین حیدری*

وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أعْداءً فَألّـَفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً. (آل‌عمران:۱۰۳)

نعمت خدا را به ياد آوريد آن‌گاه كه دشمنان ‍ يكديگر بوديد. پس ميان دل‌هاي شما الفت‌انداخت تا به لطف او برادران هم شديد.

چکیده

دين، عميق‌ترين، حقيقي‌ترين و ماندگارترين امري است كه مي‌تواند مردمان را به همبستگي اجتماعي دروني برساند و اين وفاق جمعي دروني، لازمه همبستگي اجتماعي بر اساس شاخص‌هاي بيروني است.مقاله مزبور با هدف شناخت همبستگی اجتماعی ازدیدگاه اسلام وبا روش اسنادی وکتابخانه ای صورت گرفته است.

در پیمودن راه پر فراز و نشیب توسعه،همبستگی اجتماعی ضرورتی اجتناب ناپذیر و اصلي ناگزير است. كشورهاي توسعه يافته امروز، ملت‌هاي تلاشگر ديروز هستند كه در پيمودن راه دراز توسعه، نخستين گام را با نهادينه كردن عنصر همبستگي يا وفاق اجتماعي آغاز كردند.

در این مقال، نخست مفاهیمی‌چون وجدان جمعي،انواع همبستگي يا وفاق اجتماعي،مفاهيم پيونديافته با همبستگي اجتماعي از جمله: دين اسلام، ارزش‌ها،فرهنگ،احساسات ملي و پيوند‌هاي نژادي و خويشاوندي،محبت و عدالت را به بررسي مي نشينيم. سپس پيوندهاي اجتماعي در اسلام رااز جنبه‌هاي گوناگون ارزيابي مي كنيم. اهم اين پيوندهاعبارتند از: رابطه فرد و جامعه،روابط ميان افراد، و روابط گروه‌هاي اجتماعي.

کلید واژه‌ها: همبستگی اجتماعی، دين اسلام، وجدان جمعي، فرهنگ


* عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس واحد رودهن، تهران، ایران

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

مریم السادات عرشی‌ها*، دکتر آتوسا مدیری **

چکیده:

 هدف اصلی پژوهش، شناخت تأثیر  فضاهای جنسیتی شده بر احساس امنیت زنان و ارائه نقشه‌های شناختی آنان در فضا است که بر پایه نظریات رندل[1]، کاتبرت[2]، لوفور[3]، تانکیس[4]، والنتین[5]، کاسکلا و مسی[6]، پین[7]، کارپ استون و یولز[8] تنظیم شده است. جامعة آماری این پژوهش دو میدان مادر و راه آهن است و حجم نمونه 336 نفر از زنان استفاده کننده از میادین هستند. روش تحقیق از نوع تبیینی-توصیفی و آزمون نظریه است. روش جمع آوری اطلاعات به صورت پیمایشی (تلفیقی از پرسشنامه و مشاهده منظم) است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات، ابتدا هر یک از متغیرها با روش تحلیل عاملی به جندین عامل دسته بندی شدند، سپس تأثیر  هر یک از عوامل با روش رگرسیون چندمتغیری مورد سنجش قرار گرفت و در آخر نقشه‌های شناختی زنان از احساس امنیت و فضاهای جنسیتی شده به صورت توصیفی نمایش داده شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد: اولاً در یک فضای جنسیتی شده، احساس امنیت زنان کاهش می‌یابد و رابطه‌ای معکوس میان این دو متغیر وجود دارد. ثانیاً تصویر ذهنی زنان از فضاهای شهری حول دو مفهوم کلیدی احساس امنیت و ترس از فضا شکل می‌گیرد و این می‌تواند بر حرکت و تحرک پذیری زنان تأثیر گذار باشد.    

کلید واژه‌ها: فضاهای جنسیتی شده، احساس امنیت زنان، تصویر ذهنی و شناختی زنان از فضا.


* دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد تهران مرکزی، دانشکده هنر و معماری، تهران، ایران.

** دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد تهران مرکزی، دانشکده هنر و معماری، تهران، ایران. E mail: at_modiri@yahoo.com

[1] Rendell

[2] Cuthbert

[3] Lefebvre

[4] Tonkiss

[5] Valentine

[6] Koskela & Massey

[7] Pain

[8] Karp, Stone& yoels

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

مهرداد ثابت*، دکتر صادق تقی لو**، زهرا جمشیدی فر***

چکیده:

برای بررسی ساختار عاملی و ویژگی‌های روان سنجی پرسشنامه حل مسئله اجتماعی ( فرم بلند تجدید نظر شده)، 242 دانشجوی پسر و 248 دانشجوی دختر دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد رودهن با پرسشنامه حل مسئله اجتماعی و پرسشنامه شیوه‌های حل مسئله مورد آزمون قرار گرفتند. تحليل مؤلفه‌هاي اصلي، پنج عامل نظری حل مسئله اجتماعی (شامل جهت گیری نسبت به مسئله، جهت گیری منفی به مسئله، حل منطقی مسئله، سبک اجتنابی و سبک تکانشی/ بی‌دقتی) را تأیید و نتایج تحلیل عاملی تأییدی از ساختار عاملی به دست آمده حمایت کرد. ضرایب همبستگی بین عامل‌های پرسشنامه حل مسئله اجتماعی و پرسشنامه شیوه‌های حل مسئله مقیاس 24 سؤالی حل مسئله کسیدی و لانگ  مبین روایی همگرای این پرسشنامه است. ضرایب آلفاي كرونباخ  برای عامل‌های جهت گیری مثبت به مسئله، جهت گیری منفی به مسئله، حل منطقی مسئله، سبک اجتنابی و سبک تکانشی/ بی‌دقتی، به ترتيب 80/0، 86/0، 90/0، 84/0 و 71/0 به دست آمد. نتایج پژوهش حاضر، ثبات ساختار عاملی پرسشنامه حل مسئله اجتماعی و اعتبار آن برای سنجش حل مسئله اجتماعی در دانشجویان ایرانی را نشان می‌دهد.

کلید واژه‌ها:پرسشنامة حل مسئله اجتماعی، ساختار عاملی، تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی.


* عضوهیئت علمی‌دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، دانشکده روانشناسی،رودهن،تهران، ایران. mehrdadsabet@yahoo.com

**عضو هیئت علمی‌ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آستارا، گیلان، ایران.sadeght81@gmail.com

*** دانش آموخته کارشناسی ارشد،دانشگاه آزاداسلامی‌واحد علوم و تحقیقات کرمان، گروه مشاوره،کرمان، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

دکتر سروش فتحی[1]*، حامد محمدی**

چکیده:

 رفتارهای تخریب گرانه جوانان در جامعه، بخشی از رفتارهای نابهنجار و پرخاشگرانه‌ای است که جوانان و نوجوانان بدون هیچ گونه بهره مادی مرتکب آن می‌شوند. چنین رفتارهایی همواره خسارت‌های زیادی بر پیکره جامعه تحمیل می‌کند. در واقع  این پدیده اجتماعی که خاصیتی فراگیر و جهانی دارد، وندالیسم نامیده می‌شود و با توسعه شهرنشینی در اشکال و ابعاد مختلف گسترش بسیار یافته است. لازم به تذکر است که  همچون سایر پدیده‌های اجتماعی، عوامل مختلفی در بروز رفتار وندالیستی جوانان و نوجوانان اثر گذار است. هدف مقاله حاضر شناخت رفتار وندالیستی جوانان در شهر و تأثیر بیگانگی اجتماعی بر آن است. روش تحقیق اسنادی و پیمایشی  است. نمونة مورد مطالعه براساس فرمول کوکران 350 نفر تعیین شده است. 7/55 درصد ازجوانان مورد مطالعه پسر و 3/44 درصد دختر بوده‌اند. متوسط میزان احساس بیگانگی اجتماعی در جوانان برابر 03/26±19/59 و میزان گرایش به رفتارهای وندالیستی برابر 98/13±23/17 محاسبه شده است.

مطالعه نظری و تجربی مؤید این واقعیت است که پسران با توجه به آزادی عمل در فضای اجتماعی جامعه شهری و همچنین نگرش مردسالاری جامعه به پسران، بیشتر از دختران به رفتارهای  تخریب گرانه و ویرانگر می‌پردازند. فرزندان خانواده‌هایی که از لحاظ اقتصادی - اجتماعی در طبقه پایین قرار دارند و نسبت به طبقات بالاتر از برخی امکانات و تسهیلات شهری محرومند به دلیل محدودیتهای مالی و عدم وجود راههای قانونی برای دسترسی به این گونه امکانات و تسهیلات به رفتارهای وندالیستی از جمله تخریب اموال و اثاثیه شهری دامن می‌زنند. همچنین رفتارهای تخریب گرانه و ویرانگر ناشی از بریدگی و عدم پیوند فرد با جامعه شهری (بیگانگی اجتماعی) است. در نتیجه این رفتارها در بسیاری از مواقع منعکس کننده میل وافر جوانان به ابراز خشم و نارضایتی در برابر اجحاف، اجبار،تبعیض، اقتدار آمرانه، تحدید آزادیهای فردی، نابرابری و بی‌عدالتی ساختارها، سازمانها و نهادهای جامعة شهری سلطه گر است.

کلید واژه‌ها: بیگانگی اجتماعی، وندالیسم، رفتار وندالیستی، جوانان



* عضوهیئت علمی‌دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گروه علوم اجتماعی، گرمسار، ایران.  sfathi@iau-garmsar.ac.ir

** دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. Mohammadi_hd61@yahoo.com

+ نوشته شده توسط در یکم دی 1390 و ساعت |

دکتر یحیی علی بابایی[1]*، بهمن باینگانی**

چکیده

در این مقاله با توجه به اهمیت سرمایه در عرصه­های مختلف زندگی اجتماعی و مخصوصاً در تعیین موقعیت اجتماعی فرد، نقش این مفهوم در تبیین رضایت از زندگی بررسی شده است. از این رو در بخش نظری، از نظریه پیر بوردیو استفاده شده و در بخش تجربی نیز 410 نفر از جوانان مناطق شهری شهرستان پاوه مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج بخش توصیف این تحقیق نشان داد که میزان سرمایه اجتماعی جوانان شهرستان پاوه در حد زیاد و میزان سرمایه­های اقتصادی و فرهنگی و میزان رضایت آنها از زندگی در حد متوسط است. نتایج بخش تحلیلی هم نشان داد که مجموع سرمایه­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تنها 11/0 رضایت از زندگی فرد را تبیین می­کنند. علاوه براین سرمایة فرهنگی نسبت به سرمایه­های اقتصادی و اجتماعی اهمیت بیشتری در تبیین رضایت از زندگی جوانان دارد.

کلید واژه‌ها

سرمایه اقتصادی، سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی، رضایت از زندگی، جوانان


* استادیار دانشگاه تهران، دانشکدة علوم اجتماعی، تهران، ایران.

** عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، گروه علوم اجتماعی، سنندج، ایران.

+ نوشته شده توسط در یکم مهر 1390 و ساعت |